در ادامه میخوانید...
دنیای تولید محتوا روزبهروز پیچیدهتر میشود. در کنار اینکه فرصتهای مختلفی بهوجود میآیند و بازار آن رونق بیشتری میگیرد، رقابت کردن نیز رفتهرفته دشوارتر میشود.
برای اینکه بتوانید بهترین استراتژی محتوایی را برای کسبوکار شخصی یا شرکتی که در آن فعالیت میکنید بهکار بگیرید، لازم است تا با انواع فرمت محتوا آشنا باشید؛ چراکه تولید محتوا طبق هر فرمت، پیشنیازهایی دارد و هزینه متفاوتی را میطلبد. بنابراین شناسایی فرمتها، اولین قدم برای آغاز تولید محتوا است.
در ادامه این مقاله شما را با انواع فرمت محتوایی آشنا میکنیم و ملزومات هر کدام را مورد بررسی قرار میدهیم. در انتها میتوانید مناسبترین فرمت را انتخاب کرده و سفر هیجانانگیزتان در دنیای پرهیاهوی محتوا را آغاز کنید.
معرفی اصلیترین فرمتهای تولید محتوا
قبل از اینکه وارد مباحث جزئیتر شویم، بیایید کمی از بالا به قضیه نگاه کنیم. اصلیترین فرمتهای تولید محتوا ۵ تا هستند که عبارتاند از:
- متن
- صدا
- تصویر
- ویدیو
- محتوای تعاملی
در واقع هر نوع محتوایی که از طریق رسانههای مختلف منتشر میشود، در قالب یک یا ترکیبی از این فرمتها تولید شده است. در یک نگاه کلی، میتوانیم دیدگاههای زیر را پیرامون هرکدام مطرح کنیم:
- تولید محتوای متنی: پایهایترین نوع تولید محتوا که میتواند اطلاعات را به شیوهای شفاف منتقل کند. البته انتقال احساس و دریافت بازخورد مخاطبان با این فرمت محتوایی کمی دشوارتر است؛ چراکه مردم امروزه حوصله کافی برای مطالعه متنهای بلند یا دقیق و رسمی را ندارند.
- تولید محتوای صوتی: تولید محتوای صوتی با اختراع و فراگیری رادیو رونق زیادی پیدا کرد. بعد از اینکه تلویزیونها جایگزین رادیو شدند، این فرمت محتوایی به حاشیه رانده شد اما مجددا به وسیله پلتفرمهای پادکست ازجمله کستباکس، محبوبیت خود را بازیابی کرد.
- تولید محتوای تصویری: از نقاشیهایی که بر دیوار غارهای ماقبل تاریخ کشیده شدهاند تا نمادهای راهنمایی و رانندگی، نوعی محتوای تصویری محسوب میشوند. محتوای تصویری قابلیت درک انتزاعی بالایی دارد و میتواند منظور و احساسات را بهخوبی منتقل کند. جنبه منطقی و انتقال دادههای دقیق نیز در سالهای اخیر با اینفوگرافیکها و نمودارهای ریاضی به این نوع فرمت محتوا راه پیدا کردهاند.
- تولید محتوای ویدیویی: در گذشته تولید محتوای ویدیویی به شرکتهای چندرسانهای بزرگ محدود میشد؛ اما در حال حاضر بهخاطر فراگیری تجهیزاتی مانند دوربینهای باکیفیت و نرم افزارهای ادیت ویدیو، و همچنین پلتفرمهایی مانند یوتیوب، آپارات، اینستاگرام و تیکتاک، امکان تولید محتوای ویدیویی تقریبا برای هر شخصی فراهم شده است.
- تولید محتوای تعاملی: محتوای تعاملی نوعی محتوای دوجانبه است؛ یعنی بخشی از آن توسط تولیدکننده محتوا و بخشی از آن، توسط کاربران تکمیل میشود. برای مثال نظرسنجیها، کوئیزها، فرمهای آنلاین و… نوعی محتوای تعاملی محسوب میشوند.
زیرمجموعههای ۵ فرمت اصلی محتوا کدامند؟
حالا که با فرمتهای اصلی تولید محتوا آشنا شدید، میتوانید زیرمجموعههای هرکدام را نیز بشناسید. انواع تولید محتوا طبق فرمتهایی که بررسی شدند در ادامه معرفی شدهاند.
انواع محتوای متنی: ساده اما کلیدی
وقتی که محتوای متنی را نوعی محتوای ساده مینامیم، منظور اصلی ما این است که برای تولید این نوع محتوا به امکانات خاصی نیاز نیست. با استفاده از یک جفت مداد و کاغذ ساده، نوت گوشی موبایل یا کامپیوتر شخصی خود، میتوانید محتوای متنی تولید کنید؛ اما برای اینکه متنتان تاثیرگذاری خوبی داشته باشد، باید متدهایی حرفهای بازاریابی محتوایی را بهکار بگیرید. الزام رعایت اصول نگارشی هم کاملا واضح است و نیازی به بحث ندارد.
انواع محتوای متنی را میتوان به دستههای زیر تقسیم کرد:
- مقاله وبلاگ
مقالات وبلاگ یکی از محبوبترین انواع محتوای متنی و سئو شده محسوب میشوند. این مقالات معمولا به پرسشی بهخصوص پاسخ میدهند یا یک راه حل را برای مشکلی مرسوم عرضه میکنند. برای مثال اغلب محتواهای سایتهایی مانند «برترینها»، «دیجی کالا مگ» یا محتواهایی که در سیستمهای وبلاگ ساز ایرانی و خارجی قرار میگیرند، نوعی مقاله وبلاگ هستند.
- کپشن
وقتی که میخواهید در شبکههای اجتماعی مانند اینستاگرام، تیکتاک یا یوتیوب پستی ویدیویی یا تصویری را منتشر کنید، یک بخش برای وارد کردن محتوای متنی در نظر گرفته شده است که تحت عنوان کپشن شناخته میشود. کپشن یکی از فرمتهای محتوای متنی است که معمولا توجه چندانی به آن نمیشود؛ اما همین المان کوچک و ناپیدا، میتوان نقش آخرین مرحله در قیف بازاریابی را ایفا کرده و بازدیدکنندگان را با یک فراخوان به اقدام مناسب، به مشتری تبدیل کند.
- خبر
از دیگر محتواهای متنی مرسوم میتوان به محتواهای خبری اشاره کرد. محتوای خبری باید بهدور از هرگونه حاشیهروی و کاملا غنی و خلاصه باشد. اخباری که متنی طولانی داشته باشد، معمولا توجه چندانی را به خود جلب نمیکند. در فضای رسانهای امروز، بسیاری از محتواهای خبری چه در ایران و چه در سایر کشورها، از نوع اخبار زرد هستند که نه اعتبار و نه فایده خاصی دارند؛ بلکه صرفا برای جلب توجه منتشر شدهاند. در نظر داشته باشید که اغلب محتواهای رپورتاژ آگهی نیز در همین دسته قرار میگیرند.
- کتابهای الکترونیکی
یکی دیگر از انواع فرمت تولید محتوا که در دسته محتواهای متنی قرار میگیرد، کتاب الکترونیکی است. کتابهای الکترونیکی بهخاطر و عدم مصرف کاغذ، به یکی از فرمتهای محبوب طبیعتدوستان تبدیل شدهاند؛ علاوهبراین هزینه تهیه آنها نیز بسیار پایینتر از کتابهای کاغذی است و مراحل انتشارشان نیز پیچیدگی کمتری دارد.
- محتوای کپیرایتینگ
در سریال معروف «Mad Men»، نشانداده میشود که کپیرایترها اصلیترین نیروهای یک آژانس تبلیغاتی هستند. احتمالا شما نیز تابهحال با بیلبوردهای تبلیغاتی و شعارهایی که میخکوبتان میکنند مواجه شدهاید؛ این نوع از فرمت محتوا، حاصل تلاشهای کپیرایترهایی است که برای جلب نظر بازدیدکنندگان، تمامی خلاقیت خود را بهکار گرفتهاند. در واقع محتوای کپی رایتینگ، تجاریترین نوع محتوای متنی است.
- میکروکپیها
میکروکپیها نوعی محتوای متنی هستند که در سایت قرار میگیرند و تجربه کاربری را بهبود میبخشند. برای مثال صفحه اصلی سایتهای حرفهای و باسابقه را بررسی کنید، احتمالا با عبارتهایی مانند «از اینجا شروع کنید!»، «راهنمای دریافت خدمات»، «لیست قیمتها» و… مواجه میشوید که شما را به صفحه مورد نظرتان هدایت میکنند. تمامی این موارد، در دسته میکروکپیها قرار میگیرند.
- محتوای صفحات فرود
وقتی که به دنبال دریافت خدماتی بهخصوص هستید و در اینترنت جستجو میکنید، معمولا به صفحاتی خواهید رسید که با اسم «صفحه فرود» یا «لندینگ پیج» شناخته میشوند. این صفحات قصد دارند تا نظر شما را نسبت به دریافت خدمات یا خرید محصولی بهخصوص جلب کنند و فرمت محتوای آنها نیز در همین راستا است؛ دارای لحنی ترغیبکننده، حرفهای و المانهایی نامحسوس که در تلاش برای قانع کردن شما هستند.
شما نیز میتوانید با سفارش محتوای متنی به گزاره، هرکدام از انواع محتواهای متنی که در سایتها بهکار گرفته میشوند را سفارش داده و برندی جذاب را به مخاطبان خود ارائه دهید.
انواع محتوای صوتی: پوشش مخاطبان خاص
افرادی که به محتوای صوتی علاقه دارند معمولا به دو دسته تقسیم میشوند: مخاطبان برنامههای رادیویی زنده و مخاطبان پادکستها. با توجه به اینکه امکان اجرای برنامه زنده رادیویی برای اغلب افراد وجود ندارد، صرفا امکان اسپانسرشیپ را میتوان جهت حضور کسبوکارهای مختلف در رادیو در نظر گرفت؛ اما در مورد پادکستها داستان کمی متفاوت است.
این امکان وجود دارد که هم برای اسپانسرشیپ یک پادکست معروف و هم برای تولید پادکست اختصاصی اقدام کرد. البته توجه کنید که برای تولید پادکست اختصاصی برای کسبوکارتان، نباید تمامی اپیزودها را به معرفی یا بررسی بخشهای مختلف سازمان خودتان اختصاص دهید؛ بلکه باید همانند مقالات وبلاگ که ارزش افزوده دارند، پادکستهایی را تولید کنید که پاسخگوی نیازهای واقعی جامعه هدفتان باشند. برای مثال اگر مدیر یک آژانس گردشگری هستید، میتوانید پادکستهایی حول موضوع «تجربه سفر به کشورهای مختلف» را تولید و منتشر کنید تا بازدیدکنندگان، بتوانند برای انتخاب تور مسافرتی مورد نظرشان راحتتر تصمیمگیری کنند.
انواع محتوای تصویری: کاربردی و تاثیرگذار
محتوای تصویری یکی از گستردهترین فرمتهای تولید محتوا است. همانطور که قبلتر نیز اشاره کردیم، این نوع محتوا با احساسات انسانها پیوند خورده و درک انتزاعی خوبی را ایجاد میکند. البته برای اینکه بهترین محتوای تصویری را تولید و منتشر کنید، باید با ویژگیهای هرکدام از انواع آن آشنا باشید و بتوانید مناسبترین گزینه را برای موقعیت مورد نظرتان بهکار بگیرید.
فرمتهای مختلف تولید محتوا تصویری در ادامه معرفی شدهاند.
- تصاویر رئال: جرعهای از واقعیت
تصاویر رئال (real) یا واقعگرایانه، به تصاویری گفته میشود که جلوه ویژه ندارند و کاملا طبیعی بهنظر میرسند. تصاویری که از خودتان، محل کار، خانه، طبیعت و… ثبت میکنید و به اشتراک میگذارید، در دسته تصاویر واقعگرایانه قرار میگیرند. در نظر داشته باشید که تصاویر رئال میتوانند در پروسه اعتمادسازی نقشی کلیدی را ایفا کنند. برای مثال اگر یک فروشگاه حضوری دارید و میخواهید فروش آنلاین خود را نیز آغاز کنید، تولید محتوای تصویری بهسبک واقعگرایانه، اعتماد مخاطبان آنلاین را بهخوبی جلب خواهد کرد.
- تصاویر گرافیکی: ترکیب هنر و تکنولوژی
بعد از فراگیر شدن نرم افزارهایی مانند Adobe Photoshop و Adobe Illustrator، تولید و انتشار تصاویر گرافیکی سرعت و سهولت بالایی پیدا کرد و همین امر، باعث شد که این نوع محتوا، به یکی از محبوبترین فرمتهای محتوای تصویری تبدیل شود. تصاویر گرافیکی با استفاده از المانهایی مانند آیکونها، فونتهای مختلف و اشکال فانتزی ایجاد میشوند و در گستره وسیعی از موقعیتهای مختلف کاربرد دارند. برای مثال، از لوگو سایت گرفته تا بنرهای تبلیغاتی، نوعی محتوای گرافیکی محسوب میشوند.
- کاریکاتورها: انتقال اطلاعات در قالب طنز
وقتی که میخواهید منظور خود را بهشکلی غیر مستقیم و همراه با طنز منتقل کنید، کاریکاتور یکی از بهترین فرمتهای محتوا است. کاریکاتورها تصاویری هستند که ممکن است هم با واقعیت و هم با خلاقیت گره خورده باشند. در کاریکاتور، ویژگیهای بارز یک تصویر بهشکلی اغراقآمیز مجسم میشوند و نظر بازدیدکنندگان را راحتتر به خود جلب میکنند. جالب است بدانید که کاریکاتورها پتانسیل بالایی برای تبدیل شدن به محتوای وایرال دارند.
- اینفوگرافیک: ترکیب اطلاعات و تصویر
عبارت اینفوگرافیک از دو کلمه Information (اطلاعات) و Graphic (المانهای گرافیکی) تشکیل شده است. اینفوگرافیکها نوعی محتوای تصویری هستند که اطلاعاتی ارزشمند و کاربردی را با جلوههای بصری ترکیب میکنند؛ برای مثال وقتی که میخواهید «آمار رشد وبسایت» خود را در قالب یک اینفوگرافیک منتشر کنید، حتما از نمودار (بخش گرافیکی) و متن (بخش اطلاعات) استفاده میکنید. بدینصورت، یک اینفوگرافیک ساختهاید. بزرگترین مزیتی که پیرامون اینفوگرافیکها مطرح میشود، توانایی انتقال مفاهیم پیچیده بهشکلی قابل فهم و ساده است. تقریبا همه بازدیدکنندگان فارغ از میزان تحصیلات، ارتباط خوبی با اینفوگرافیک برقرار میکنند.
انواع محتوای ویدیویی: نیازمند امکانات اما درآمدزا
تولید محتوای ویدیویی اگرچه به امکانات بیشتری مانند دوربین، میکروفون و نرمافزارهای تدوین نیاز دارد، اما از نظر بازگشت سرمایه (ROI) یکی از پرسودترین فرمتها محسوب میشود. دلیل این موضوع نرخ تعامل بالا و قدرت انتقال پیام در مدتزمان کوتاه است. برخی از پرکاربردترین زیرشاخههای ویدیویی عبارتاند از:
- ریلز اینستاگرامی: کوتاه اما تاثیرگذار
ریلزها ویدیوهای کوتاهی هستند (معمولا ۱۵ تا ۹۰ ثانیه) که در اینستاگرام و سایر شبکههای اجتماعی منتشر میشوند. سرعت بالا در انتقال پیام، قابلیت وایرال شدن و افزایش سریع نرخ تعامل از مهمترین مزایای آنها است. اگر کسبوکار شما نیاز به جذب مخاطب جدید دارد، ریلز گزینهای بیرقیب است.
- ویدیوکستها: گپ و گفت صمیمی
ویدیوکستها در واقع همان پادکستها هستند که با تصویر همراه میشوند. این فرمت بیشتر برای گفتگوهای تخصصی، مصاحبهها و جلسات آموزشی بهکار میرود. ویدیوکستها برای برندینگ و ایجاد اعتماد بلندمدت بسیار موثرند، چراکه مخاطب علاوه بر شنیدن، ارتباط بصری هم با گوینده برقرار میکند.
- موشن گرافی: اینفوگرافیک متحرک
موشن گرافی یکی از محبوبترین ابزارهای بازاریابی ویدیویی است که دادهها و اطلاعات پیچیده را به شکلی ساده و جذاب نمایش میدهد. این نوع محتوا برای معرفی خدمات، توضیح فرایندها یا کمپینهای آموزشی بسیار مناسب است. هزینه تولید آن نسبت به فیلمبرداری رئال کمتر بوده و قابلیت استفاده چندباره در شبکههای اجتماعی و وبسایت را دارد.
- لوگو موشن: معرفی سریع برند
لوگو موشن همان انیمیشن کوتاهی است که لوگوی برند شما را بهصورت متحرک نمایش میدهد. این فرمت معمولا در ابتدای ویدیوهای تبلیغاتی یا آموزشی قرار میگیرد و به افزایش ماندگاری نام برند در ذهن مخاطب کمک میکند. لوگو موشنها به دلیل کوتاهی و تاثیرگذاری بالا، ابزاری ضروری برای هر کسبوکاری محسوب میشوند.
انواع محتوای تعاملی: ارتباط بهتر با مخاطبان
محتوای تعاملی به دلیل ماهیت دوطرفه خود، یکی از بهترین ابزارها برای درگیر کردن مخاطب و افزایش نرخ تعامل است. این فرمت باعث میشود کاربر تنها یک بیننده یا خواننده منفعل نباشد، بلکه نقش فعالی در تولید تجربه محتوایی ایفا کند. برخی از مهمترین انواع محتوای تعاملی عبارتاند از:
- نظرسنجیها و رایگیریها
نظرسنجیها سادهترین نوع محتوای تعاملی هستند. شما میتوانید از طریق آنها بازخورد مستقیم مخاطبان را درباره محصولات، خدمات یا حتی ایدههای جدید دریافت کنید. این روش علاوه بر درگیر کردن کاربر، دادههای ارزشمندی برای بهبود کسبوکار فراهم میکند.
- کوئیزها (آزمونها)
کوئیزها با طرح پرسشهای سرگرمکننده یا تخصصی، کاربران را به تعامل وادار میکنند. این نوع محتوا میتواند برای تست دانش مخاطب یا حتی سرگرمی در شبکههای اجتماعی استفاده شود. علاوه بر جذب کاربر، کوئیزها بهخوبی قابلیت وایرال شدن دارند.
- فرمهای آنلاین و چتباتها
فرمهای ثبتنام، درخواست خدمات یا حتی چتباتهای هوشمند، نمونههایی از محتوای تعاملی هستند که تجربه کاربری را بهبود میبخشند. این ابزارها به کسبوکار کمک میکنند تا اطلاعات مخاطبان را جمعآوری کرده و خدمات شخصیسازیشده ارائه دهند.
- اینفوگرافیکهای تعاملی
برخلاف اینفوگرافیکهای ثابت، اینفوگرافیک تعاملی به کاربران اجازه میدهد با کلیک یا حرکت موس، بخشهای مختلف داده را مشاهده کنند. این سبک محتوا برای نمایش آمار، گزارشها و دادههای پیچیده بسیار جذاب است.
- بازیهای تعاملی (Gamification)
استفاده از المانهای بازی در بازاریابی، یکی از نوآورانهترین روشهای تولید محتوای تعاملی است. برای مثال یک برند میتواند مسابقهای آنلاین طراحی کند که کاربران با شرکت در آن، امتیاز بگیرند و در نهایت تخفیف یا جایزهای دریافت کنند. این روش علاوه بر سرگرمی، وفاداری مشتری را افزایش میدهد.
کدام فرمت تولید محتوا برای من مناسبتر است؟
حالا که با انواع فرمت تولید محتوا آشنا شدید، نوبت به اصلیترین سوال میرسد: کدام فرمت محتوایی برای من مناسبتر است؟ طبق اطلاعات جدول زیر، میتوانید بهترین فرمت محتوایی را برای خود انتخاب کنید؛ چراکه هر فرمت، دارای مزایا، معایب و چارچوب خاصی است که باید به آن توجه داشته باشید.
| فرمت محتوا | بهترین کاربرد | مزایا | معایب | مناسب برای |
| متنی | مقالات وبلاگ، رپورتاژ، صفحات فرود | سئوپذیری بالا، هزینه کمتر، امکان پوشش موضوعات عمیق | نیازمند زمان مطالعه از سوی کاربر، جذابیت کمتر برای برخی مخاطبان | کسبوکارهای خدماتی، آموزشی، فروشگاههای آنلاین |
| صوتی (پادکست) | برندینگ، آموزش، ارتباط طولانیمدت با مخاطب | امکان شنیدن در حین انجام کارهای روزمره، صمیمیت بیشتر با کاربر | نیاز به تجهیزات صوتی و تدوین، سرعت پایین در مصرف محتوا | آژانسهای گردشگری، آموزش آنلاین، اینفلوئنسرها |
| تصویری | شبکههای اجتماعی، تبلیغات، اعتمادسازی | جذابیت بصری، قابلیت وایرال شدن، تاثیر سریع بر ذهن مخاطب | نیازمند طراحی گرافیکی یا عکاسی حرفهای | فروشگاههای آنلاین، برندهای مد و زیبایی، رستورانها |
| ویدیویی | معرفی محصول/خدمات، تبلیغات دیجیتال | بیشترین نرخ تعامل، قدرت storytelling، ماندگاری بالا در ذهن | هزینه و زمانبر، نیازمند مهارت تدوین | استارتاپها، برندهای B2C، کسبوکارهای آموزشی |
| تعاملی | افزایش مشارکت کاربران، تحقیقات بازار | جمعآوری داده ارزشمند، درگیر کردن مستقیم کاربر | نیاز به طراحی و برنامهنویسی اختصاصی | وبسایتهای آموزشی، رسانهها، فروشگاههای بزرگ آنلاین |
سوالات متداول درباره انواع فرمت تولید محتوا
۱. چرا شناخت فرمتهای مختلف تولید محتوا اهمیت دارد؟
شناخت فرمتهای محتوا به شما کمک میکند تا متناسب با اهداف کسبوکارتان، بهترین قالب را انتخاب کنید. هر فرمت مزایا، معایب و هزینههای خاص خود را دارد و انتخاب درست میتواند اثربخشی استراتژی محتوایی شما را چند برابر کند.
۲. کدام نوع محتوا بیشترین نرخ تعامل را دارد؟
طبق بررسیها، محتوای ویدیویی بیشترین نرخ تعامل را در میان کاربران دارد. دلیل این موضوع انتقال سریع پیام، جذابیت بصری و امکان storytelling است که باعث ماندگاری بیشتر برند در ذهن مخاطب میشود.
۳. محتوای تعاملی چه مزایایی برای کسبوکارها دارد؟
محتوای تعاملی کاربران را از حالت منفعل خارج کرده و آنها را وارد تجربهای دوطرفه میکند. این نوع محتوا علاوه بر افزایش نرخ تعامل، دادههای ارزشمندی درباره رفتار و ترجیحات مشتریان در اختیار کسبوکار قرار میدهد.
جمعبندی: انواع فرمت محتوا و نحوه انتخاب بهترین فرمت
در این مقاله به معرفی انواع فرمت تولید محتوا پرداختیم و به این سوال پاسخ دادیم که هر فرمت، برای چه موقعیتی مناسب است. همانطور که اشاره شد، انواع فرمت محتوایی به ۵ دسته اصلی تقسیمبندی میشوند و هر دسته دارای زیر مجموعههایی بهخصوص است. قبل از اینکه تولید محتوا را آغاز کنید، پیشنهاد میکنیم که با تمامی ویژگیهای هر فرمت تولید محتوا آشنا شوید تا بتوانید بهترین قالب را انتخاب کرده و در مسیری درست حرکت کنید. طبیعی است که انتخاب بهترین فرمت تولید محتوا، تاثیری مستفیم بر میزان موفقیت استراتژی شما خواهد گذاشت.
منابع
Experts prefer text but videos help novices: an analysis of the utility of multi-media content
بدون دیدگاه